Jasmina Josimov Dundjerski, Radovan Savic, Jasna Grabic, Bosko Blagojevic
University of Novi Sad, Serbia

Streszczenie
W artykule opisano jakość wody w rzece Tisa, która geograficznie należy do Serbii. Zakres analiz obejmuje są dane dotyczące jakości wody w rzece Tisa w punktach pomiarowych wzdłuż biegu przez Serbię: Martonos, Novi Becej i Titel w latach 2004-2014. Analizą objęto: przewodnictwo, tlen rozpuszczony, BZT5, ChZT, azotany i fosfor ogólny. Ocena jakości wody została przeprowadzona przez zastosowanie aktualnej klasyfikacji i kryteriów w Republice Serbii. Warunki parametrów odpowiadające doskonałemu stanowi ekologicznemu, I klasy jakości wody, osiągnięto dla przewodności, tlenu rozpuszczonego, wzdłuż całego badanego odcinka (punkty pomiarowe: Martonos, Novi Becej i Titel) oraz BZT5, w punkcie pomiarowym Martonos. W dolnym biegu rzeki, w punktach pomiarowych Novi Becej i Titel dla BZT5 wody należą do klasy II. Jeśli chodzi o ChZT, azotany i fosfor całkowity jakość wody należy do klasy II. W celu określenia linii trendu parametrów zastosowano analizę regresji liniowej, a test Manna-Kendalla, w większości przypadków (14/18), tj. 78%, potwierdził brak znaczącego trendu. Jakość wody w ciągu ostatnich dziesięciu lat jest stabilna. W 4 przypadkach stwierdzono statystycznie istotną tendencję: azotany (punkt pomiarowy Martonos, tendencja spadkowa), BZT5 i fosfor ogólny (punkt pomiarowy Novi Becej, tendencja spadkowa) oraz tlen rozpuszczony (punkt pomiarowy Titel, tendencja wzrostowa). Trendy mogą oznaczać w przyszłości poprawę jakości wody rzeki Tisa.

Słowa kluczowe
jakość wody, zanieczyszczenie, trend, test Manna-Kendalla, samooczyszczanie

Water Quality Trends of the Tisa River Along its Flow Through Serbia

Abstract
The problem of the paper is water quality of the water body Tisa which geographically belongs to Serbia. The scope of the analyses are water quality monitoring data of the Tisa River at tree measuring points along its flow through Serbia: Martonos, Novi Becej and Titel in period 2004-2014. The analyses encompassed conductivity, dissolved oxygen, BOD5, COD, nitrates and total phosphorus. Assessment of water quality has been conducted by the application of contemporary classifications and criteria of the Republic of Serbia. Reference conditions for achieving excellent ecological status, I class of water quality are achieved for conductivity, dissolved oxygen, along investigated section (measuring points: Martonos, Novi Becej and Titel) and BOD5 at the measuring point Martonos. Downstream at measuring points Novi Becej and Titel for BOD5 water quality belongs to class II. According to concentrations of COD, nitrates and total phosphorus water quality belongs exclusively to class II. Linear regression analyses was applied for determining trend lines of parameters, while Mann-Kendell test in most cases (14/18), i.e. 78%, has confirmed nonexistence of significant trend. Water quality during the past decade is stable. A statistically significant trend was confirmed in 4 cases: nitrates (measuring point Martonos, descending trend), BOD5 and total phosphorus (measuring point Novi Becej, descending trend), and dissolved oxygen (measuring point Titel, increasing trend). Signs of these trends speak in favor of future improvement of water quality of the Tisa River in Serbia.

Keywords 
water quality, pollution, trend, Mann-Kendall test, self-purification

Pełny tekst / Full text
PDF (English)